ASR Özelliği Nedir? (Ve Neden Hep Çıldırıyoruz?)
Evet, “ASR özelliği nedir?” sorusu, bir teknoloji canavarı gibi kulağa gelebilir ama aslında basit bir mesele. Hani şu telefonun “bizi duyuyor ama anlamıyor” modunda takıldığı zamanlar var ya, işte bu sorunun cevabını bir parça anlatacağız. Ama önce, kısa bir teknoloji komedisiyle başlayalım.
ASR Özelliği Nedir? (Bunun Gerçekten Bir Anlamı Var mı?)
ASR, kısaca “Automatic Speech Recognition” yani “Otomatik Konuşma Tanıma” özelliğidir. Yani, cep telefonlarının, bilgisayarların veya diğer cihazların konuşmamızı anlamasını sağlayan teknoloji. Bunu daha anlaşılır bir şekilde ifade edersek: Telefonunuzu elleriniz doluyken “Siri, hava durumu nedir?” diye sorduğunuzda, cihazın “evet, seni duyuyorum ama ne dediğini anlamıyorum” çilesini yaşatmaması için devreye girer.
ASR özelliği, insanın konuşmalarını dijital verilere çevirir. Mesela, Siri, Google Asistan veya Amazon Alexa gibi cihazlar, sizin ne söylediğinizi bu teknoloji sayesinde anlar. Fakat, küçük bir detay var: Hangi dilde konuştuğunuzu anlamıyorlar bazen. Hele bir de o anki ruh halinizi ya da dilini, hızını, aksanınızı birleştirince işler biraz garipleşebiliyor.
Hayatımda ASR Anları: Teknolojinin Hep Gözden Kaçırdığı Şeyler
Bunları anlatırken “bütün cihazlar mükemmel çalışıyor, hiç hata yapmıyor” gibi bir şey söylemek istemiyorum, çünkü her zaman komik bir ASR hatasıyla karşılaşmamız işten bile değil.
Örneğin, geçen gün telefonumla konuşuyordum, her şey yolunda giderken birden ASR özelliği devreye girdi. Şöyle oldu:
Ben: “Siri, ben nerede kalmıştım?”
Siri: “Bunu duymadım, tekrar eder misin?”
Ben: “NE?! Yani ben sana…”
Siri: “Ben evde değilim.”
Burada bir yanlışlık oldu, değil mi? Hani hepimizin ASR özelliğiyle yaşadığı o komik anlar vardır ya… Özellikle biz Türkler için. Telefonlar bazen “sana kadar duyuyorum ama ne dediğini anlamıyorum” noktasına geliyor.
ASR, Aksanlar ve Bütün O Dil Karmaşası
İzmir’de yaşıyorum. Herkesin farklı bir aksanı var. Biraz düşününce fark ettim ki, bu da ASR’yi zorlaştırıyor! Yani, bizim telefonlar her zaman bizi tam anlamıyor. İzmir şehrinde, mesela “Baba”, “Var mı”, “Hadi”, “Hadi gel” gibi kelimeler farklı şekillerde ve tonlarla söyleniyor.
Bir gün telefonuma şöyle dedim:
Ben: “Hadi bakalım, Siri, Buca’da ne var?”
Siri: “Buca’da ne var? Anlamadım, dur bakayım!”
Siri, Buca’da ne olduğunu gerçekten anlamadı. Belki de benim tonlamamı anlamadı. Ya da sesimi kaydettiği anda hafif şüpheli bir surat ifadesiyle telefonu kapattı. Kim bilir?
ASR ve Sosyal Hayat: Birbirimizi Anlayamıyoruz
Küçük bir not: ASR özelliği bazen sosyal hayatta da devreye girer ve işler iyice karışır. Telefonlar ne kadar kusursuz olsa da, insanlar arasında “doğru” bir konuşma pek de garanti değildir.
Mesela, bir gün arkadaşım Furkan ile buluştuk. Furkan her zaman biraz hızlı konuşur. Ben de bazen bu hızla yetişmeye çalışırım, ama ASR özelliği buna pek uygun değil.
Furkan: “Ya, biliyor musun, dün akşam gerçekten…”
Ben: “Neyi?”
Furkan: “Baba, şaka yapıyorum. ‘Beni biraz hızla anla’ diyorum.”
İşte buradaki asıl sorun, “ASR” özelliğinin bazen bizim hızlı, kararsız ve tam tınılamamış konuşmalarımızı “tam olarak” anlamıyor olmasıdır. Ve bazen ASR bize gerçek anlamda kafa karıştırıcı olabilir.
Bir ASR Hatası ve Gülme Krizi
Bir gün telefonumuza “Şu filmi bul” diye sesli komut verdim. Ama öyle bir komut verdim ki, sonuçlar… İşte öyle bir an yaşadım:
Ben: “Şu filmi bul!”
Telefon: “Mavi Dondurma var.”
Ben: “Haa, hadi ya! Mavi dondurma da ne?”
Bazen ASR’nin “hafif zeka” eksiklikleri, komik ve can sıkıcı olabiliyor. Ama sonuçta, hepimiz bu hataların sonucunda gülüp geçiyoruz, değil mi? Sonuçta, hepimiz telefonları seviyoruz ama hata yapmaya devam edeceğiz.
ASR Özelliği: Teknolojiyle İmtihan
Evet, ASR özelliği aslında hayatımızı kolaylaştırıyor, ama bazen, biraz daha fazlasını bekliyoruz. Özellikle kendimizi anlatmaya çalıştığımızda, telefonlarımız ya da cihazlarımız bizi anlamayabiliyor. Fakat, bu da teknolojiyle aramızdaki o ince ilişkiyi daha eğlenceli ve insancıl hale getiriyor. Kim bilir, belki bir gün, telefonlar gerçekten bizleri tam anlamayı başarır. Ama o güne kadar, biz onları anlamaya çalışmaya devam edeceğiz.
Sonuçta, ASR özelliği tam olarak mükemmel olmasa da hayatımıza tatlı bir dokunuş katıyor. Ve biz de ona birkaç komik anı daha ekleyerek yaşayıp gidiyoruz.