Günlük Not Defteri Yazılar

Avarlar Türk İmparatorluğu mu? Tarihin Anlatıya Dönüştüğü Edebi Bir Yolculuk Bazı kelimeler yalnızca bir anlam taşımaz; yüzyılların hafızasını, savaşların yankısını, göç yollarının izlerini ve insanların kendilerini tanımlama biçimlerini içinde saklar. “Avarlar” kelimesi de böyle güçlü çağrışımlara sahip tarihsel ifadelerden biridir. Bir topluluğun kim olduğunu anlamaya çalışırken yalnızca kronolojilere ve savaşlara bakmayız; aynı zamanda o topluluğun nasıl anlatıldığına, hangi hikâyelerde yer aldığına ve zaman içinde hangi anlamlarla çevrelendiğine de bakarız. “Avarlar Türk İmparatorluğu mu?” sorusu tarihsel bir tartışma gibi görünse de, edebiyat perspektifinden ele alındığında daha geniş bir anlatıya dönüşür. Çünkü milletler, devletler ve kültürler yalnızca tarih kitaplarında değil; destanlarda, kroniklerde,…

5 Kiloluk Bir Bidona Turşu Suyu Nasıl Hazırlanır? Ekonominin Cam Kavanozdaki Sessiz Hikâyesi Bazı insanlar ekonomiyi sadece rakamlardan, faiz oranlarından ve borsa grafiklerinden ibaret sanıyor. Oysa gerçek ekonomi çoğu zaman mutfağın içinde başlıyor. Bir bidon turşu kurarken verdiğimiz kararlar bile aslında kaynakların sınırlılığıyla, geleceğe dair beklentilerimizle ve belirsizlik karşısında geliştirdiğimiz stratejilerle ilgili. Beş kiloluk bir bidona turşu suyu hazırlamak yalnızca bir tarif değildir; aynı zamanda insanın kıt kaynaklar arasında yaptığı tercihlerin küçük ama güçlü bir temsilidir. Bugün market raflarında sebze fiyatlarının haftadan haftaya değiştiği, enerji maliyetlerinin mutfak alışkanlıklarını bile etkilediği bir dönemde turşu yapmak nostaljik bir gelenekten fazlasına dönüştü. İnsanlar…

Basketbol Filesi Kaç Cm’dir? Geçmişi Anlamakla Başlayan Bir Spor Tarihi Yolculuğu Geçmişi anlamanın, bugün karşılaştığımız alışkanlıkları ve kuralları yorumlamanın en güçlü yollarından biri olduğuna inanıyorum; çünkü bir basketbol filesinin yalnızca ölçüsüne bakmak bile aslında insanlığın spor, toplum ve kültür anlayışındaki büyük değişimleri görmemizi sağlar. Bugün bir salonda, okul bahçesinde veya profesyonel bir arenada gördüğümüz basketbol filesi bize sıradan bir ayrıntı gibi gelebilir. Oysa basketbol filesi kaç cm sorusu, yalnızca teknik bir ölçü sorusu değildir. Bu ölçünün arkasında 19. yüzyılın sonundaki eğitim anlayışı, şehirleşme, gençlik kültürü, spor endüstrisinin doğuşu ve küresel iletişim ağlarının gelişimi bulunur. Resmî basketbol ölçülerine göre basketbol filesinin…

İnsanlık tarihini anlamaya çalışmak, bugünün göç politikalarını ve sınır rejimlerini yorumlamanın en güçlü anahtarlarından biridir; çünkü her vize kuralı, aslında uzun bir güvenlik, ekonomi ve kimlik müzakeresinin bugüne yansıyan sonucudur. Kanada’nın Vize Politikalarının Tarihsel Arka Planı Bugün Kanada çalışma vizesi için dil şartı var mı hakkında bilinmesi gerekenleri Ecis yaklaşımıyla ele alıyoruz. Kanada’nın modern vize rejimi, yalnızca güncel diplomatik ilişkilerle değil, sömürge geçmişi, göçmen kabul stratejileri ve küresel güvenlik dönüşümleriyle şekillenmiştir. Kanada bugün dünyanın en çok göç alan ülkelerinden biri olarak bilinse de bu durum tarihsel olarak sürekli genişleyen bir “açıklık” politikası değil, aksine dönemsel olarak sıkılaşıp gevşeyen bir kontrol…

6 Sayısı Rasyonel midir? Bir Sayının Felsefi Anatomisi Bir masada duran küçük bir kâğıt parçası düşünelim. Üzerinde yalnızca tek bir sayı yazılı: 6. Aynı an içinde farklı zihinler bu işarete bakarken, kimileri onun bir miktarı temsil ettiğini, kimileri soyut bir formu, kimileri ise evrenin düzenine açılan bir kapıyı görür. Peki bu kadar sıradan görünen bir işaret, gerçekten yalnızca matematiksel bir gerçeklik midir? Yoksa etik, epistemoloji ve ontoloji gibi felsefi alanların kesişiminde yeniden mi anlam kazanır? Matematiksel Temel: Rasyonellik Kavramı Rasyonel Sayı Nedir? Matematikte bir sayının rasyonel olması, onun iki tam sayının oranı olarak ifade edilebilmesi anlamına gelir. Bu tanım çerçevesinde:…

Ecis olarak bu yazımızda “Karıncalar neden kaybolur” konusunu masaya yatırıyoruz. Keyifli okumalar! Karıncalar neden kaybolur? Ankara’da yazlar bazen ikiye ayrılır: birincisi güneşin yakıcı olduğu, asfaltın dalga gibi titreştiği günler; ikincisi ise evin mutfağında aniden beliren incecik bir karınca hattının gün içinde bir anda yok olduğu günler. Çocukken bunu hep küçük bir gizem gibi izlerdim. Sabah tezgâhın kenarında disiplinli bir ordu gibi ilerleyen karıncalar, akşam olduğunda sanki hiç oradan geçmemiş gibi ortadan kaybolurdu. O zamanlar “Karıncalar neden kaybolur?” sorusu zihnimde basit bir merakken, yıllar içinde veriyle uğraşan biri olarak daha karmaşık bir modele dönüştü. Bugün geriye dönüp baktığımda, bu küçük canlıların…

Düzenle Hergün koşu yaparsam ne olur? Gelecekte kendime yapacağım en büyük yatırım olabilir mi? Ankara’da yaşayan 28 yaşında biri olarak son birkaç yıldır kendime sık sık aynı soruyu soruyorum: “Hergün koşu yaparsam ne olur?” Bu soru aslında sadece sporla ilgili değil. Benim için gelecekte nasıl bir insan olmak istediğimle, hayatımı nasıl şekillendireceğimle ve zamanımı nereye harcayacağımla ilgili. Teknolojiyle iç içe yaşayan biriyim. Günümün büyük bölümü bilgisayar başında, ekran karşısında, yeni fikirler araştırarak ve geleceğin nasıl değişeceğini düşünerek geçiyor. Ancak zaman içinde fark ettiğim bir şey oldu: Ne kadar güçlü bir teknolojiye sahip olursam olayım, bedenim ve zihnim iyi durumda değilse…

Agree’den Sonra Ne Gelir? İşte Hayatın Minik Bilmece Anları İzmir’in sabahları her zaman bir telaşla başlar ama kahve kokusu tüm karmaşayı bir nebze unutturur. Ben, 25 yaşında, arkadaş ortamında sürekli espri yapan ama içten içe her şeyi fazla düşünen bir genç yetişkin olarak, bazen kendi kendime soruyorum: Agree’den sonra ne gelir? Bu soruyu sormak, aslında hayatta karşımıza çıkan o minik belirsizlikleri fark etmenin ilk adımı. Mesela geçen gün arkadaşlarla kafede oturuyoruz; biri ciddi ciddi bir konudan bahsediyor, herkes “Agree” diyor, sıra bana geliyor. İç sesim hemen devreye giriyor: “Tamam, peki sonra? Sonra ne oluyor?” Arkadaş Ortamında Agree Sendromu Arkadaş ortamında…