Ecis’ya hoş geldiniz. Bu yazımızda merak ettiğiniz “tribalizm ne anlama gelir” konusunu sizin için araştırdık.
Tribalizm Ne Anlama Gelir? (Ve Neden Hep “Bizim Taraf” Daha Haklıdır Gibi Hissederiz)
İzmir’de yaşıyorum, 25 yaşındayım. Gün içinde normal bir insan gibi davranmaya çalışıyorum ama sosyal medya açıldığı anda içimdeki “tribe giren birey” aktifleşiyor. Bir bakıyorum, dün çok sakin olduğum konu bugün adeta bir “biz ve onlar” savaşına dönmüş.
İşte tam burada şu soru çıkıyor karşıma: tribalizm ne anlama gelir?
Kulağa akademik bir terim gibi geliyor ama aslında günlük hayatın içine o kadar sızmış ki… fark etmeden hepimiz küçük küçük “kabileler” kuruyoruz.
Tribalizm Ne Anlama Gelir? Basit Ama Derin Bir Hikâye
Tribalizm, en basit haliyle insanların kendilerini bir gruba ait hissetmesi ve o grubu “biz” diye ayırıp diğerlerini “onlar” olarak konumlandırmasıdır.
Ama gel gör ki, bunu kitap cümlesi gibi anlatınca çok steril duruyor. Gerçekte ise durum biraz daha… kaotik.
Çünkü bu “biz” hissi bazen bir futbol takımı olur, bazen bir müzik zevki, bazen de “çayı şekerli içenler vs şekersiz içenler” gibi saçma ama ciddiye alınan ayrımlara dönüşür.
İç sesim hemen devreye giriyor:
“Sen de çayı şekerli içiyorsun ama kendini tarafsız sanıyorsun.”
Haklı olabilir.
İzmir’de Tribalizm: Kahve mi Çay mı Savaşı
İzmir’de en masum tribalizm örneklerinden biri kahve ve çay meselesi.
Arkadaş ortamı:
— “Kahve içmeye gidelim mi?”
— “Ben çaycıyım ya.”
— “Tamam işte, çay da var.”
— “Ama kahveci mekânda çay içmek sayılmaz.”
İşte bu noktada küçük bir kabile ayrımı oluşuyor.
Kahveciler bir tarafta, çaycılar bir tarafta.
Ortada duranlar ise sürekli “ben aslında her ikisini de severim” diyerek hayatta kalmaya çalışıyor.
Ama dürüst olalım, onlar bile içten içe bir tarafa yakın hissediyor.
Sosyal Medyada Tribalizm: Modern Kabileler
Eskiden kabileler fiziksel alanlarda olurdu. Şimdi ise telefon ekranında.
Bir bakıyorsun:
iOS kullanıcıları
Android kullanıcıları
“Ben sadece mesajlaşırım” diyenler
“Bildirimleri kapattım, huzur buldum” tayfası
Her biri kendi içinde ayrı bir dünya.
Bir gün arkadaş grubunda şöyle bir tartışma oldu:
— “Android daha özgür.”
— “iPhone daha stabil.”
— “Ben Nokia 3310 kullanıyorum, siz konuşun.”
O an içimdeki düşünce:
“Biz teknoloji tartışıyoruz ama aslında aidiyet kavgası yapıyoruz.”
Tribalizm ne anlama gelir sorusu burada çok netleşiyor: mesele cihaz değil, kimlik.
Futbol: Tribalizmin En Saf Hali
Şimdi dürüst olalım. Tribalizm denince Türkiye’de akla ilk gelen şey futbol.
Bir takım tutuyorsan, artık sadece spor izlemiyorsun.
Bir kimlik taşıyorsun.
Arkadaş ortamında:
— “Dün maç nasıldı?”
— “Biz ezdik.”
— “Siz kim?”
— “Biz işte… takım.”
Ve o “biz” kelimesi o kadar güçlü ki, sanki sahada sen de koşmuşsun gibi hissediyorsun.
İç ses:
“Sen geçen hafta maçın ilk 20 dakikasında uyuyakalmadın mı?”
Evet… ama yine de “biz kazandık” diyebiliyorum.
Tribalizm Ne Anlama Gelir? Günlük Hayatta Görünmeyen Kabileler
Aslında tribalizm sadece büyük gruplarda değil, en küçük sosyal detaylarda bile var.
Mesela:
“Sabah insanı” vs “gece insanı”
“Yaz insanı” vs “kış insanı”
“Sessiz müzik dinleyenler” vs “yüksek sesle motivasyon müziği açanlar”
Bunların hepsi küçük kabileler.
Bir sabah erken kalkıp kahve içen biri, kendini otomatik olarak “üretken kabile” içinde hissedebiliyor.
Oysa sadece uykusuzdur.
Ama insan böyle hissetmeyi seviyor.
Ofis Hayatında Tribalizm
Bir de iş yeri kabileleri var.
Mesela:
Yemek siparişi veren ekip
Evden yemek getirenler
“Ben dışarıdan alırım” tayfası
Öğle arası geldiğinde küçük bir diplomasi başlıyor:
— “Ne söyleyelim?”
— “Pizza mı?”
— “Ben salata alacağım.”
— (Sessizlik)
O an herkes kendi kabilesine çekiliyor.
İç Sesle Kabile Tartışması
Bazen kendi içimde bile tribalizm yaşıyorum.
— İç ses 1: “Erken yat, yarın verimli ol.”
— İç ses 2: “Bir bölüm daha izle, hayat kısa.”
— Ben: “İkiniz de susun, ben scroll atacağım.”
Bu bile aslında küçük bir iç kabile savaşı.
Ve çoğu zaman kazanan en tembel olan taraf oluyor.
Tribalizm ve “Biz” Hissinin Gücü
Tribalizmin en ilginç yanı şu: insan “biz” dediği anda kendini daha güçlü hissediyor.
Bir gruba ait olmak:
Güven verir
Kimlik kazandırır
Bazen de gereksiz tartışmalara sokar
Ama yine de vazgeçilmezdir.
Çünkü insan tek başına düşünmek yerine, çoğu zaman “biz ne düşünüyoruz?” diye bakar.
Bu cümleyi fark ettiğimde biraz ürktüm açıkçası.
Çünkü aslında birçok fikrimiz, sandığımız kadar “bizim” olmayabiliyor.
Gündelik Hayatta Küçük Kabile Anları
Market kuyruğunda bile tribalizm var.
Kasada beklerken:
Hızlı kasaya geçenler
“Poşet almayacağım” diyenler
Kartla ödeyenler
Nakit arayanlar
Herkes kendi küçük düzenini kurmuş durumda.
Ve sırada beklerken bile içten içe bir taraf seçiyoruz.
Tribalizm Ne Anlama Gelir? Aslında Bir Aynadır
Bu kavramı düşündükçe şunu fark ediyorum: tribalizm sadece gruplar arası değil, insanın kendi içinde de var.
Kendi kararlarımızı bile “taraflara” bölüyoruz.
Bir yanımız risk almak istiyor, diğer yanımız güvenli bölgede kalmak.
Ve çoğu zaman bu iç kabilelerden biri diğerine baskın çıkıyor.
Sonra geriye dönüp bakıyoruz:
“Ben bunu neden yaptım?”
Cevap basit: o anki kabile kazandı.
Bugün “tribalizm ne anlama gelir” üzerine güzel bir yolculuk yaptık. Ecis ile daha fazla içerik için takipte kalın!
Son Söz Gibi Değil, Günlük Hayatın İçinden Bir Not
Tribalizm ne anlama gelir sorusu ilk bakışta akademik bir tanım gibi duruyor ama aslında hayatın tam ortasında.
Arkadaş seçimlerinde, kahve tercihlerinde, telefon markasında, hatta uyku düzeninde bile kendini gösteriyor.
İzmir’de bir gün sahilde otururken fark ettim: insanlar sandığımızdan daha çok “biz” ve “onlar” üzerinden düşünüyor.
Ama işin komik yanı şu:
O “biz” dediğimiz şey çoğu zaman çok da net değil.
Bazen sadece aynı müziği dinleyen insanlar oluyoruz.
Bazen aynı diziyi izleyenler.
Bazen de sadece aynı kafede oturan yabancılar.
Ama yine de kendimizi bir grubun parçası gibi hissetmek hoşumuza gidiyor.
Belki de mesele gerçekten kabile olmak değil…
bir yere ait olduğumuzu hissetmek.
İlgili Makale: Temlik ücreti ne kadardır ?